fbpx

Lees dit ff…

Dit is De Cubaanse Dimensie

Inleiding

De afgelopen 15 jaar woon ik in de winter op Cuba en dit land is raar. Gewoon raar. Niets in ons referentiekader past op Cuba. Wij Westerlingen zitten er altijd naast. Altijd.

Het is een parallel universum dat in naam socialistisch is en waar alles om poen en pret draait. Het is een land met vele gezichten en onverklaarbare opvattingen.

Socialisme is voor de tropen gemaakt en Cuba bewijst dat.

60 jaar geleden zat de hele Westerse wereld op de kapitalistische snelweg van innovatie, efficiency, meer, beter, goedkoper en sneller. Toen sloeg Cuba linksaf en wij zijn steeds sneller rechtdoor geraasd. De afslag naar links die Cuba maakte zag er prima uit maar langzaam kreeg de weg hobbels. Wij innoveerden maar door en dat ging steeds sneller (het tempo van de jaren 10 is echt anders dan die van de 60’s van de vorige eeuw. De wereld die wij als normaal ervaren is lichtjaren verwijderd van de wereld die Cuba heet. Waar wij innovatie hoog in het vaandel hebben staan draait het op Cuba om de cleptovatie (een door mij verzonnen woord dat je aan het eind van ons boekje zelf een betekenis mag geven).

Naast dat ze linksaf sloegen hebben de Cubanen nog iets gedaan dat maakt dat wij het niet snappen. Het communistische systeem heeft een totaal ander fundament voor gedrag dan het onze. De Cubanen hebben zich aangepast aan het systeem en gingen ondergronds met alles wat niet in de officiële gedragsregels past. De tijd is alleen gestopt op Cuba qua vooruitgang, de mentaliteit is enorm veranderd. Hierdoor begrijpen wij helemaal niets van de Cubaanse logica. Cuba begint in onze ogen waar logisch denken stopt. Dat is leuk een geeft aanleiding tot hilarische verhalen en situaties.

Voor mensen die naar Cuba reizen heb ik een soort alternatieve reisgids geschreven die je hier kunt kopen. In eerste instantie was dat om niet steeds dezelfde dingen uit te hoeven leggen aan vrienden, vrienden van vrienden en kennissen van kennissen en om ze te helpen Cuba leuker te maken. Deze pagina is een soort aanvulling daarop. Het schetst sfeerbeelden doormiddel van echt gebeurde verhalen. Alles is echt gebeurd en het is mij gebeurd. Er staat niets van horen zeggen, niets hypothetisch noch verzonnen. Er is geen enkel broodje aap bij.

De Cubaanse Dimensie

Dit zijn een paar verhaaltjes uit ‘De Cubaanse Dimensie’. Een verhalenbundel van 80 waargebeurde verhalen en anekdotes die de absurditeit van Cuba laten zien. Dat kun je hiernaast bestellen voor 1,95. Veel plezier ermee 🙂

Pennen

De tweede keer dat ik naar Cuba ging heb ik me ingeschreven op de universiteit van Havana voor Spaanse les. Een vriend van me gaf me 200 pennen (afgekeurd vanwege misdruk van het logo) mee om uit te delen. De eerste dag liep ik om 8 uur de monumentale universiteitstrappen op. Er zaten een handjevol studenten op de trappen te kletsen en ik geef elk een pen. De tweede dag deel ik, zelfde tijd, zelfde plaats, zo’n 20 pennen uit. En de derde dag haal ik met de overgebleven 169 pennen net het einde niet. Alle studenten zaten op de trap te wachten op die buitenlander die pennen uitdeelde!

Dat ik één pen voor mezelf hield, tenslotte is het best handig om een pen te hebben in de collegezaal, riep verontwaardiging op. ‘Tacaño’ betekent ‘Gierig’ werd me tien minuten later in de les uitgelegd. De studenten die een pen misliepen en zagen dat ik er nog eentje had, noemden me ‘Tacaño’.

Dat geeft de Cubaanse schizofrenie weer. Een Cubaan kan in één en dezelfde zin zeggen dat hij superieur is omdat hij Cubaan is maar jouw hulp nodig heeft omdat hij Cubaan is. Hij ziet daar geen enkel contradictie in.

Hotel

In Nicaro stond vroeger een grote nikkelfabriek. Daar werkten zo’n 4000 mensen. De fabriek is inmiddels gesloten maar op een punt in zee ligt nog steeds het ‘Casa de Visita’ waar vroeger de hoge heren die van ver kwamen konden eten en overnachten.

We zitten met een groep vrienden te eten in de Casa de Visita en de plek bevalt me goed. Ik vraag of ik de kamers mag zien en krijg een rondleiding. Dit hotelletje met 9 kamers heeft al twee jaar geen gast meer gezien, maar de staf is nog voltallig en de kamers zien er prima uit. Het uitzicht is domweg verbluffend! Ik vraag dus of ik, als ik de volgende keer langskom de suite kan huren (die kost 110 peso per nacht… da’s nog geen 5 CUC!)

Ik laat mijn carnet zien, dat aangeeft dat ik resident ben. Ik heb een Cubaans carnet dat mij alle rechten en plichten van een Cubaan geeft. Geen probleem wordt mij verzekerd. Over n week ben ik weer in de buurt en ik vraag mijn vriendin om voor de zekerheid te verifiëren of wij inderdaad in de suite kunnen slapen. ‘Ja hoor, geen punt.’

Een week later kom ik dus daadwerkelijk aan en stuur de taxi naar huis. Het restaurant is pikdonker want er is ergens kortsluiting en de dienstdoende dame vertelt me dat ik er zeker niet kan eten, laat staan overnachten. Ik laat mijn carnet zien maar dat verandert niets… ik moet weer weg. Maar een taxi kan ze niet voor me regelen. Ik heb dus honger, een date met mijn vriendin en geen bed om in te slapen. Ze biedt aan om naar Miramar te bellen, een hotel in de buurt dat dezelfde diensten aanbied. (leuke toevoeging… ik hoop eigenlijk op meer diensten!). Ze komt terug en vertelt me dat het eten verzekerd is en op mijn vraag over de kamer antwoordt ze dat ik dat met de dienstdoende dame moet overleggen.

Ik bel een vriend in de buurt die een auto heeft met het verzoek me te komen halen… dat kan ff duren zegt zijn vader want vriend is niet thuis… Dan kun je op Cuba dus rekenen op minimaal een uur wachttijd. Ik vraag dus of er wat te drinken is… Nee alles is dicht. Of ik een glas mag (altijd een flesje rum bij me). Ook dat is niet mogelijk, de keuken is dicht. End of story.

De shift van mijn ‘gastvrouw’ zit erop en ze wordt vervangen door een ander exemplaar van de lichtelijk overgewicht bijna middelbare dames, doodmoe van 20 jaar niet werken die de Cubaanse hotels bestieren. Die is een beetje verbaasd door mijn verhaal. Ik laat mijn carnet zien en volgens haar is het geen probleem in het ‘Casa de Visita’ te verblijven. ‘Mooi’ denk ik. Dan gaan we dus eten in Miramar en komen hier slapen. Ik bel de betrokkenen om deze verandering in plan door te geven. Terwijl ik ophang komt mijn nieuwe gastvrouw met een treurig gezicht terug. Ze heeft haar chef gebeld en die zegt dat het dus niet mag. Casa de Visita blijft wederom een nacht leeg.

De taxi rijdt voor en we besluiten voordat we mijn vriendinnetje gaan halen even in Miramar te informeren of ik daar inderdaad kan slapen. Daar aangekomen is de eerste reactie: ‘natuurlijk niet, u bent een buitenlander.’ Ik haal mijn carnet boven maar dat helpt niet. Ik begin redelijk gefrustreerd te raken (inmiddels een ‘ja’, ‘ja’, ‘nee’, ‘ja’, ‘nee’ en een ‘nee’ gekregen van twee lege hotels) een tirade af te steken over de Cubaanse Xenofobie en bureaucratie. Het woord ‘discriminatie’ valt en al die tijd staat een hele donkere man mee te luisteren. Hij geeft een knikje naar de receptioniste (een geblondeerde, vermoeide dame van in de 40 met licht overgewicht) en plots is alles geregeld. Wij zijn welkom de nacht door te brengen in Miramar (wat ‘zicht op zee’ betekend.) Miramar ligt inderdaad een meter of twintig boven de baai en de volle maan maakt het uitzicht sprookjesachtig. Van buiten het hotel dan. Van binnenuit is de zee totaal niet te zien. De architect is de ramen aan die kant vergeten.

Het eten is best redelijk. De zaal verder leeg en sfeerloos. Qua voorzieningen: Er is geen zeep noch warm water. Om ons toch nog wat te kunnen wassen laten we (op ons verzoek, geen enkel initiatief van een van de 40+ vermoeide dames) een pan water warm maken in de keuken.

Het hotel is ontdaan van elke sfeer en terwijl we nog aan het eten zijn zit het voltallige personeel (3 dames van boven de 40, alle drie met licht overgewicht en taps toelopende benen gehuld in te strakke netkousen, en de kok) in de lobby TV te kijken. Een biertje bestellen creëert ruzie over wie dat dan moet gaan brengen!

De kamer is verlicht met romantische Tl-buizen, het bed behoorlijk slecht en er kan geen raam open. De badkamer heeft niet alleen geen warm water er is helemaal geen water, op een gevulde emmer na. De vloer is bekleed met wandtegels en spiegelglad, er zit een gat in de lakens en we moeten drie keer vragen naar een extra handdoek. Toiletpapier… hahaha… grapjas.

Eind van het verhaal: Er was geen ontbijt want de keuken was om 8 uur nog steeds dicht. We worden uitgezwaaid door een lichtelijk vermoeide dame van in de 40 die het bekende appelfiguur op twee in netkousen gehulde benen heeft.

Filosofie

We pikken twee lifters op. Het blijken studenten die net uit de filosofieklas komen.

‘welke filosofen hebben jullie behandeld?’

‘Markxs en Lenin.’

Nu kan ik me bij Markx nog wel wat voorstellen als filosoof maar Lenin?

‘Wat voor filosoof was Lenin?’ vraag ik dus.

‘Een hele praktische.’

Open maar eens een bankrekening

Met het oog op mijn verblijf van 6 maanden per jaar op Cuba loop ik een bank binnen met het verzoek een rekening te openen zodat ik geld kan sturen uit het buitenland.

Zo werkt dat toch? Je opent een bankrekening, krijgt een nummer en dan stort je geld op je eigen rekening. Nou op Cuba niet dus. Ik dien eerst geld over te maken naar de bank en die opent vervolgens een rekening op mijn naam.

Af en toe moet je een risico nemen en ik maak via internet geld over naar de Banco de Credito y Comercio. Hun IBAN blijkt niet helemaal goed te zijn maar als ik de laatste 3 XXX weglaat pikt de ABN mijn overboeking. Ik besluit er 100 euro tegenaan te gooien.

De ABN is de enige bank in Nederland die tegen een redelijk tarief geld over wil maken naar Cuba. Het Amerikaanse embargo verbiedt banken zaken te doen met Cuba. Er is ook een Europese richtlijn die Europese bedrijven verbiedt zich aan het Amerikaanse embargo te houden. Mijn vaste bank houdt het er dus maar op dat het technisch onmogelijk is en liet me in de kou staan. De ABN is een staatsbank en heeft weinig tot geen belangen in de USA en houdt zich dus keurig aan de Europese richtlijn.

Dat wil niet zeggen dat mijn geld ook inderdaad aan gaat komen, maar er is hoop.

Vier dagen later ga ik kijken of er überhaupt geld is aangekomen en of ik het kan opnemen. De mevrouw die hierover gaat is even weg, wat in de praktijk meestal betekent dat ze er niet is en ook niet meer komt.

Twee dagen later: drie bankmedewerkers bestuderen een voor een een stapeltje printjes en kunnen mijn overboeking niet vinden. Dan wordt de computer opgestart en wonder boven wonder wordt mijn geld gevonden… De 100 euro zijn 98 CUC geworden maar ik kan nog niets opnemen omdat mijn rekening nog niet geopend is.

Weer drie dagen later probeer ik het nog een keer. Ik krijg een printje met een rekeningnummer en het nummer van mijn aanstaande Pin-pas. Of ik 30 CUC van die 98 kan opnemen? Nope, dat kan namelijk pas als de pinpas klaar is en dat kan een week of drie duren. ‘Je moet ons gewoon vertrouwen’ zegt een van de bankmedewerkers. Ik heb altijd moeite met mensen die ik niet ken die me vertellen dat ik ze moet vertrouwen. Zeker op Cuba. Maar drie weken later is er inderdaad een pinpas voor me aangekomen, kan ik zelfs de pincode veranderen en neem ik zonder problemen geld op.

Ik stuur dus de dag daarna 1000 Euro uit Nederland. Vier dagen later staat dat keurig op mijn kaart! Pinnen en spenden, pinnen en spenden… toen het bijna op was stuurde ik weer 1000 Euro en ook dat ging prima… Nog maar een keer dan. Vier dagen later… Niets… Vijf dagen later… Niets… zeven dagen later… nog steeds niets… Dag 8 loop ik de bank binnen. Mijn accountmanager ziet me binnenkomen, rommelt wat in een lade en houdt een papiertje omhoog… “Hier kom je zeker voor?” vraagt ze en direct schrijft ze de missende CUCs bij op mijn rekening… Toeval? Opzet? Wat was er gebeurd als ik niet opgelet had of mijn gezicht niet had laten zien? Dacht ze echt dat ik 1000 Euro zomaar zou vergeten? Je weet het niet… Het is Cuba.

Elk jaar herhaalt zich hetzelfde spelletje. Het geld komt niet aan totdat ik mijn gezicht laat zien. Vanaf dan loopt alles weer op rolletjes.

Nog een bankrekening.

Omdat ik een kind heb in een klein dorpje in het oosten en ik mijn alimentatie per maand betaal omdat moeder niet met geld om kan gaan en omdat geld overmaken vanuit Nederland erg duur is heb ik het volgende plan opgevat. Ik open een bankrekening bij dezelfde bank als in haar dorp zit en doe dan een maandelijkse automatische overboeking. Na gevraagd te hebben of dat kon, drie uur in de rij en een half uur formulieren invullen heb ik een rekening. Dan wil ik een automatische overboeking. ‘Een wat?’ Uitvoerig leg ik uit dat ik elke maand een bepaald bedrag van mijn rekening naar een andere rekening wil overboeken.

‘Dat kan meneer, dan moet u gewoon elke maand even langskomen.’

De Voorraad.

Wij in het westen maken eens per jaar de inventaris op. Alle winkeltjes, barretjes, stalletjes en zelfs de particuliere cafetaria’s maken systematisch de hele voorraad op bij elke shift wissel. Om dat te doen gooien ze de bar dicht en beginnen al het bier/water/fris/sigaretten en wat al niet meer te tellen. Dat er dan niets verkocht kan worden is natuurlijk vanzelfsprekend.

Het is iets over 7 in de ochtend en ik kom voorbij een particuliere cafetaria waar ik regelmatig een sapje drink. (voor 3 pesos). Dat komt uit grote 5 liter flessen. ‘Wat voor sap heb je vandaag?’. ‘Mango, maar ik kan je het niet verkopen want ik heb nog niet geteld.’ En dat is volkomen logisch! Een korte blik leert mij dat er drie vijf liter flessen met Mangosap staan. ‘Je hebt 15 liter voorraad.’ Ze kijkt me aan alsof ik zojuist in een perfecte, simpele zin de zin van het bestaan heb samengevat. Hoe kan die buitenlander dat nou weten?

Ik leg haar uit dat 3 keer 5 = 15 en dat ik dat zonder rekenmachine kan! Ze neemt haar rekenmachine (elke Cubaan doet alle wat ingewikkelder is dan 1 + 1 op een rekenmachine en kijkt me vol verbazing aan… Ze heeft 15 liter voorraad Mangosap.

‘Mag ik dan nu mijn glas sap?’

‘Nee natuurlijk niet, ik moet het nog opschrijven…’

‘Ga je gang.’ Zeg ik op het openliggende schrift wijzend.

‘Nee, ik ben nog niet aan het Mangosap toe, ik moet eerst nog de broodjes tellen en de ham wegen.’

De Blikopener.

Ik woon al jaren bij dezelfde familie in huis als ik in Havana ben en het was me opgevallen dat er geen blikopener was. Dus nam ik, als goede westerling, er eentje mee van de Action. Helemaal blij met dat vreemde ding ging de vrouw des huizes direct een blik openen… Beteuterd kwam ze na tien minuten terug met de blikopener in haar hand. ‘Hoe werkt dit ding?’

Ik met haar naar de keuken voor een demonstratie. De blikopener werkt niet want de schroef is dol en als er niets draait werkt een blikopener natuurlijk niet. ‘Hoe maak jij normaal je blikken open?’

Ze pakt een groot mes, ramt dat in het blik en zaagt het in een oogwenk open.

“Zo” (Suffe buitenlander blik.)

Weer een illusie armer. Waar heb je in godsnaam een blikopener voor nodig. Op Cuba heb ik geleerd dat hetzelfde geldt voor scheerschuim (gewoon zeep werkt beter), schoenpoets (spuug), een draadlozedeurbel (kloppen of roepen) of WC papier (emmertje water is schoner… gewoon je billen wassen).

De lijst met oplossingen voor onze ‘productmanie’ is eindeloos!

Maria

Ik loop met een vriend (die nieuw is op Cuba) door een redelijk vervallen buurt en we hebben het over de flexibiliteit van de werkelijkheid en dat Cubanen werkelijk van alles en nog wat verzinnen. We komen langs een ‘Solar’ (Dat is een groot gebouw dat in de loop van de tijd steeds verder is opgedeeld en nu zo’n 20 families onderdak biedt.) en ik vraag hem ‘noem eens een meisjesnaam’. ‘Marieke’ is zijn antwoord. ‘Nee, iets internationaals, Marieke kent hier niemand.’ ‘Ok Maria dan.’ Ik vraag in mijn slechtste Spaans, zodat ze denken dat ik ze niet versta, aan twee vrouwen die op de stoep voor de ingang zitten: ‘Maria hier woont?’ Hoe ze eruit ziet willen de dames weten. ‘mooie slanke meisje, 20 jaren’ antwoord ik. Ze draaien zich om en roepen keihard het gebouw in: ‘ Yusleydis, Hier zijn twee buitenlanders die Maria zoeken, jij heet Maria!’ Ze verwijzen ons naar de eerste verdieping, tweede deur links. Daar staat ‘Maria’ al op ons te wachten met een grote glimlach en laat ons binnen in haar kamer. Hoe we haar wisten te vinden? ‘Nu heb ik een mannennaam nodig’ zeg ik tegen mijn vriend. ‘Luc’.

‘Ahhh! Luc!!! Dat is al jaren een goede vriend van me! Hoe is het met hem?’ Zegt Yusleidis over een naam die we ter plekke verzonnen hebben en via wie we uiteindelijk ‘Maria’ gevonden hebben…

Praktische implicaties

Je begrijpt nu dat Cuba totaal anders is dan Nederland. Niets sluit aan op ons verwachtingspatroon. Als je naar dit Tropische Arbeidersparadijs wilt doe je er goed aan je terdege voor te bereiden als je een leuke vakantie wilt. Voor iedereen die naar Cuba gaat heb ik CubaConga geschreven. Dit is een aanvullende reisgids en vertelt je niet ‘waar’ maar ‘HOE’.

Bestel het, lees het en maak je vakantie leuker én goedkoper!

Voor de lol staan er, tussen alle praktische tips door, nog een paar bizarre verhalen in het boek.

Op de bestelpagina hebben we Sowieso een praktische tip voor je die uren gaat besparen op Cuba.

6 Reacties

  1. Frans

    Ik wil graag je boekje Cuba Conga lezen. Echter heb ik het reeds betaald maar nog niet mogen ontvangen……spam gecheckt…..Trump gebeld…..die wist ook van niks….en nu?

    Antwoord
    • Conga

      Nu heb je het juiste gedaan Frans :-)… Je hebt ons gemaild op [email protected] en wij hebben, door daar antwoord op te geven, alle Trumpfilters ontlopen en waarschijnlijk ben je al aan het lezen :-).

      Antwoord
  2. manfred ivens

    Ik wil CubaConga graag bestellen, maar ik krijg de melding dat de editie 2018/2019 in het winkelmandje zit. Wanneer is de editie 2019 beshcikbaar?

    Antwoord
    • Conga

      Dit is de 2019 versie Manfred.
      De volgende update ergens deze zomer…

      Antwoord
  3. sonja

    ik he het boek besteld en betaald maar niks ontvangen. Ook niet in de spam

    Antwoord
    • Conga

      Jawel hoor Sonja, Nu wel :-). Check eventueel je spam.

      Antwoord

Reactie verzenden

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *