fbpx

De nieuwe Dollar winkels

Ze worden hier de Dollar winkel genoemd maar het zijn harde valuta winkels waar de prijzen in USD worden weergegeven maar waar je met elke buitenlandse munt kunt betalen. Met munt bedoelen ze per kaart.

Wit- en bruingoed

Dollarwinkels voor wit- en bruingoed zijn er al een paar maanden. Je kunt er koelkasten, airco’s, mixers, draadloze keyboards en nog allerlei andere geïmporteerde goederen kopen. Betaling gaat altijd per kaart in buitenlandse valuta. De meeste van deze producten waren moeilijk (via de zwarte markt) of niet te koop. Direct ontstonden er enorme rijen en nu nog is de overheid niet in staat aan de vraag te voldoen. Ter illustratie, ik sta al een maand ‘in de rij’ voor een diepvriesje. (Dat doe je dan niet zelf, want je moet elke dag je plek in de rij bevestigen. Daar heb je dus een colista voor die je daarvoor 50 CUC geeft.)

Vraag en aanbod

Er is duidelijk meer vraag dan aanbod.

Een van de problemen een te grote vraag en te klein aanbod is dat er direct een zwarte markt ontstaat. Alles wat de dollarwinkels uitvloog was binnen een paar uur te koop op de Cubaanse Marktplaats ‘Revolico’ tegen iets meer dan het dubbele. Een diepvriesje van 245 kost op het internet 600! 

Ook Cubanen kunnen een bankrekening Euro’s of Usd openen en daar een debit card op krijgen. (Die rekeningen zijn enkel bedoeld voor aankopen in de Dollar winkels want je kunt er geen harde valuta mee opnemen. Dit zorgde voor een grote vraag naar buitenlandse contanten. De koers van de Usd en de Euro in de, illegale, handel op straat schoot met 10% omhoog! Toen in maart een inreisverbod werd afgekondigd (Covid-19 weet je nog?) kwam daar nog eens 20% bij. Momenteel krijg je voor een Euro bij het wisselkantoor 1,12 en op straat 1,35 (van de tussenhandelaar, direct met een koper kan de prijs oplopen tot 1,40)

Welke kaarten worden geaccepteerd?

Nou deze:

Die kaarten hebben wat uitleg nodig. De eerste twee ken je vast. De volgende drie zijn rekeningen in buitenlandse valuta die aangehouden kunnen worden bij Cubaanse banken in Usd of Euro. Je kunt geen harde valuta opnemen met zo’n rekening, enkel betalen in de winkel. De laatste is een internationale kaart waarop je vanuit het buitenland via de verschillende websites geld kunt storten.

De dag nadat ik deze blogpost schreef waren de dingen alweer anders. De Franse bank die alle AIS stortingen regelde stopt ermee. Alle AIS kaarten zijn dus waardeloos (en de meeste Cubanen hebben daar uren, zo niet dagen voor in de rij gestaan). Officieel heeft het besluit te stoppen met de afhandeling niets met de Blokkade van de US te maken maar Trump en zijn goons hebben achter de schermen vast wat druk uitgeoefend…

Op 20/08/2020 werden er ook dollarwinkels geopend voor voedsel en persoonlijke verzorging producten. Koffie en olie waren bijvoorbeeld al maanden niet te krijgen, evenals shampoo en zeep. Je kunt je voorstellen dat er nogal wat vraag was. De rijen waren soms drie blokken lang (En met het Cubaanse afrekensysteem is dat een hele dag!) 

En natuurlijk kon je al snel daarna alles op internet en op straat kopen voor het dubbele of meer. Na de eerste week was aan de grootste vraag voldaan en slonken de rijen tot ongeveer een uur. (‘Ben je de vierde in de rij voor de kassa alles gratis!’ Werkt niet op Cuba.) 

Politie en militairen reguleren de rijen, nemen identiteitsbewijzen in en controleren alles en iedereen die binnen en buiten gaat. 

La Cola

Zo ziet zo’n rij eruit. Dit is een korte! Uurtje ongeveer…

Praktische implicaties

Het is natuurlijk altijd veel goedkoper als je een buitenlandse toerist laat betalen dan wanneer je het zelf koopt. (Als je een kaart hebt, maar afgaande op de lengte van de rijen hebben een hele boel Cubanen een kaart waarmee ze kunnen kopen.)

Dus krijg je zielige verhalen van mensen die niets kunnen kopen en die heel hard een koelkast nodig hebben (of zeep, of shampoo, olie, koffie, melkpoeder, et cetera, et cetera en et nog maar een paar keer et cetera…). De (soms) verzonnen behoeften zijn eindeloos. Want ook als ze het niet nodig hebben is het prima handel!.

Covid-19

Momenteel zijn er geen toeristen op Cuba en ik verwacht ze ook niet snel. Maar zodra het land weer open gaat zul je op elke straathoek het verzoek krijgen iets in de dollarwinkel te kopen…

Mocht je al mensen op Cuba kennen dan ken je de vraag of je telefoon credit wilt opwaarderen (20$). Daar komt nu de kapotte koelkast (1000$, Friteuze (100$), Airco (600$) of gewoon geïmporteerd eten ($ zoveel als je wilt) en Shampoo (meer $ dan je wilt) bij.

Sterkte! 🙂

Op de bestel pagina (die geen enkel nut heeft op het moment want er komt toch niemand naar Cuba) geven we een cadeautje weg… kun je toch een beetje dat Cuba gevoel krijgen!

Geld naar Cuba sturen

Het is, door de US blokkade, lastig en duur om geld naar Cuba te sturen.

Toch zijn er verschillende manieren om je Cubaanse geliefde een financieel handje te helpen. Mijn persoonlijke advies zou zijn: Doe dat met mate…

Verschillende manieren

Telefoon

Voor kleine bedragen is het het handigst om tijdens een aanbieding zijn of haar telefoon op te waarderen. Ze verkopen dan het saldo en bellen met de bonus. (ja zo werkt dat hier, er is een levendige handel in telefoonsaldo,).

AIS

Zodra je echter meer dan 25 Euro wilt overmaken loont dit systeem niet meer. Dan heb je een aantal websites die, tegen een behoorlijk tarief, geld voor je versturen. Send Value is hier een van. Ze doen allemaal hetzelfde (google send money to Cuba) en kosten allemaal ongeveer 17%… De ontvanger heeft hiervoor een speciale kaart (AIS) nodig. Rijen voor die kaarten zijn lang :-).

Bank

Internationale transacties met Cuba zijn duur. Per bank overmaken vanuit Nederland kan alleen met de ABN (lang verhaal kort: Banken zijn bang voor boetes van de US en willen geen geld overmaken omdat de US daar moeilijk over kan gaan doen. Er is een Europese richtlijn die bedrijven verbied zich aan die US sanctie te houden. Banken zitten dus tussen twee vuren. Better safe than sorry en ze zeggen dus dat het ‘technisch onmogelijk is.’

De ABN is hierop, als staatsbank, een uitzondering. Via hen kun je gewoon geld overboeken naar een Cubaanse rekening al zullen daar wel, door mij ongeteste, limieten aan zitten. Kosten van een overboeking 17,50 dus dit wordt pas boven de 100 Euro goedkoper dan via de verschillende send money websites.

CubaConga level 16

Omdat overboeken tussen Europa en Cuba duur is heb ik een goedkoper systeem bedacht. Jij boekt over naar mijn rekening in Nederland en ik boek vanuit hier over naar willekeurig welke rekening hier op Cuba. 101 Euro in NL wordt 100 CUC op Cuba. Max 500,-

Mocht je hier gebruik van willen maken [email protected]

Corona maatregelen voor toeristen op Cuba

Er zijn nog maar een paar toeristen op het eiland en die zitten in quarantaine. U kunt niet naar Cuba komen, de luchthavens zijn gesloten. Er wordt geen enkele vlucht meer toegelaten. Cuba neemt Covid-19 zeer serieus en hoewel we twee tot drie weken achter liggen op de Curve tav Nederland zitten we in een vergelijkbare lockdown.

Ter illustratie heb ik de NL cijfers (blauw) naast die van Cuba (rood) gezet. Vanaf het moment dat er 20 gevallen waren ziet dat er zo uit. (aangepast voor bevolkingsaantallen)

Ook alle buitenlandse boten worden weggestuurd. We gaan de komende tijd geen mojito drinken :-(. U bent niet welkom. Natuurlijk kunt u met ons boekje een beetje dromen van dit geweldige land :-). Normaal gesproken storten we uw bijdrage in ons rumfonds… maar tegenwoordig is rijst kopen belangrijker 🙁

21 april. Cuba telt inmiddels 1137 positief getesten. Dat wil zeggen dat de curve behoorlijk vlak is! Hier de site van het ministerie van volksgezondheid. Het bijzondere is dat ze elk positief geval identificeren!

Mondkapjes zijn verplicht op straat. Veel winkels dicht, geen restaurants open, overal handen wassen met chloor. Het is prima toeven op Cuba op dit moment… Maar u bent niet welkom… Tis maar dat je het weet.

1 juni: Het oosten van Cuba (vanaf Villa Clara) is al twee weken vrij van nieuwe gevallen. Toch blijven alle maatregelen van kracht voor het hele land. Wij verwachten weinig bezoek deze zomer… 🙁

Wel is er honger onderweg… 🙁

Update 6/7/20

Inmiddels gaat Cuba weer langzaam open. Ze hebben een behoorlijk strenge lockdown van drie maanden gehad. Geen verkeer tussen de provincies, geen OV en iedereen verplicht een mondkapje op. Het oosten van het land is al twee maanden bijna geheel Coronavirus vrij en er zijn nog wel dagelijks een paar nieuwe gevallen in Havana.

Cuba heeft een actief track en trace programma opgezet en iedereen die ook maar een beetje verdacht werd is in quarantaine geplaatst samen met al hun directe contacten. Heb het zelf mogen zien. Overbuurman en zijn gezin zijn opgehaald, het huis is ontsmet, ze zijn in quarantaine geplaatst en getest. Vijf dagen later was iedereen weer thuis.

Cuba pakt het zeer grondig aan en het sterftecijfer (voorzover dat wat wil zeggen) is heel laag. 86 mensen overleden sinds het begin van de pandemie op Cuba.

Vanaf vandaag kan er weer tussen de provincies gereisd worden. Met uitzondering van Havana en Matanzas. Er worden weer toeristen toegelaten op het eiland maar die gaan rechtstreeks naar de aangewezen all inclusive resorts waar ze niet af mogen. (kun je dat toeristen noemen?). Wanneer Cuba weer open gaat voor mensen die het land willen ontdekken is koffiedik kijken…

Waarom is het zo moeilijk Cuba te begrijpen?

Een aantal factoren maakt het voor ons lastig Cuba te doorgronden. Deze post bestaat voor 50% uit Cubaanse logica… Als je het kunt volgen heb je een redelijke kans Cuba te begrijpen!

1 Observatie,

Wij Westerlingen geloven wat we zien en trekken op basis van wat we zien conclusies.

Een voorbeeldje: Alle reisboeken vertellen dat de wegwerpaanstekerreperateurs (ja die hebben we hier) de aanstekers vullen met insecticide. En roepen dan ‘en het werkt ook nog!’ om aan te geven hoe vindingrijk de Cubanen zijn.

Ze komen tot dit verhaal doordat de wegwerpaansteker- reperateur inderdaad een insecticidebusje gebruikt om lege aanstekers te vullen. En, voor de oppervlakkige kijker, is het logisch dat in zo’n busje waarop dode muggen en vliegen staan ook daadwerkelijk insecticide zit.

Dat busje wordt echter gevuld met gewoon gas en het wordt gebruikt omdat het eenvoudig hervulbaar is en lang meegaat. Het zou te idioot voor woorden zijn een aansteker te vullen met insecticide. Dat is namelijk niet brandbaar genoeg, veel te duur en ook nog eens heel slecht voor de gezondheid. Insecticiden steek je aan met een aansteker en niet met een vuursteentje. Het in een aansteker doen streeft een beetje het doel voorbij.

2 Verspreiding

Toch gelooft iedereen die reisboeken of –blogjes over Cuba schrijft deze insecticide-mythe en publiceren hem keer op keer. 

Overigens erger ik me dood aan reisbloggers. Die komen naar Cuba, maken alle beginnersfouten en leggen vervolgens aan hun lezers uit hoe ze dezelfde fouten kunnen maken.

3 Interpretatiefouten

Ik heb de afgelopen week een vriend op bezoek gehad en geef je hier een paar van zijn observatie- en interpretatiefouten.

Er loopt een dame door de winkelstraat met een doos met daarop een ventilator. Ik had net laten zien dat die ventilatoren 50 CUC kosten.

‘Die mevrouw heeft toch maar mooi een ventilator van 50 gekocht.’ Is zijn conclusie.

‘Nee’, zeg ik. ‘De conclusie die je zou moeten trekken is dat er een mevrouw door de winkelstraat loopt met een doos waar een ventilator in heeft gezeten. Dat ze er een ventilator inzit weet je niet en dat ze hem gekocht heeft weet je ook al niet. Kijk eens goed naar die doos… die is al een aantal keer open geweest en weer dichtgemaakt. Wat erin zit weet je niet maar waarschijnlijk geen ventilator.’

We komen langs een pompstation met een bord ‘No Hay Petrolio’ (Er is geen diesel) en daarnaast een bord ‘aire’ (lucht). Zijn conclusie is dat er geen diesel is maar wel lucht. Terwijl ik iemand zie tanken aan de dieselpomp is mijn conclusie dat er wel diesel is en in ieder geval een bord dat zegt dat er lucht is. Maar dat betekent dus niet dat er inderdaad lucht is.

4 Naïviteit

Dat wij westerlingen geloven wat we zien maakt Cuba al een lastig land. Dat we geloven wat we horen is helemaal een probleem.

Niets is wat het lijkt…

Als een Cubaan ons vertelt dat hij leeft van 20 CUC in de maand terwijl hij zijn Samsung Galaxy S9 op tafel heeft liggen, nieuwe Nikes aan zijn voeten heeft, een grote gouden ketting, tand en goudkleurig horloge om zijn pols en net een biertje van 2 CUC heeft besteld, dan mag je conclusie zijn dat die 20 CUC niet helemaal waar is want zijn outfit is 500 waard. Hoe vaak loop jij rond in een outfit van 25 keer je maandsalaris? Ter info: Geen enkele Cubaan leeft van een salaris van 20 per maand! Dat kan gewoon niet.

Als het bordje op de souvenirwinkel zegt dat hij dichtbij is wil dat nog niet zeggen dat de winkel niet open is! De enige manier om dat uit te vinden is de deur open te doen.

Niet ver weg! Maar open???

Conclusie

Al die misinterpretaties en misinformatie zingen rond in reisboeken en op het internet. Wat wij Westerlingen denken over Cuba en de Cubanen is volledig fout. Er klopt echt helemaal niets van. Daarom heb ik CubaConga geschreven. Dit is een geweldig land en ik wil dat je ervan geniet zonder de illusies en onzin. In het boek leg ik onder andere uit hoe je deze post in je voordeel kunt gebruiken en vriendschap sluit met Cubanen. Dit is geen reisboekje, ik woon op Cuba.

Zo is er geen dubbele valuta

Op de bestelpagina nog een handige tip die je een paar uur gaat besparen bij aankomst.

(Openbaar) vervoer in Havana

Havana is groot, heel groot. Het is niet voor niets de grootste stad in de Caraïben. 3 miljoen inwoners zonder noemenswaardige hoogbouw. Hier een artikel over Havana.

Als je meer wilt zien dan Havana Veilla (wat door de Cubanen simpelweg Habana genoemd wordt), Centro en een stukje Vedado, zal je een of andere vorm van transport moeten nemen.  

Gelukkig heeft Havana een grote variatie van dingen die bewegen die je van A naar B kunnen brengen en terug. 

In dit artikel neem ik als voorbeeld dat je van Vedado naar Habana wilt en heb ik de verschillende transportmogelijkheden gerangschikt naar prijs, snelheid en comfort. 

Da’s pas een Taxi

Taxi

De allerduurste manier om naar Habana te gaan is ‘Si’ zeggen tegen de man die je op straat aanspreekt of je een ‘taxi barato’wilt. Baratobetekent dan wel ‘goedkoop’ maar dit kost je gewoon een tientje meer dan een gewone ‘dure’ taxi.  

Zelf je taxi vinden dus. Taxi’s zijn duidelijk herkenbare gele auto’s van verschillende leeftijd en allemaal vragen ze in eerste instantie tussen de 10 en de 20 CUC. Met een beetje onderhandelen kom je uit op 6 tot 8. 

Comfort **** Prijs **** Snelheid ****

Motortaxi

De motortaxi wordt steeds populairder. Het nadeel is dat hij maar één of twee personen mee kan nemen (in geval van zijspan). Een Cubaan neemt hem voor 1 CUC, ik voor twee en jou berekenen ze 3 (alles erboven is werkelijk overdreven). 

Comfort * Prijs *** Snelheid ****

Oude taxi’s

Iets goedkoper zijn de oude Amerikaanse auto’s die als ‘Taxi Directo’ rondrijden. Er staat Taxi Libreop een sticker op hun voorruit. Je hand opsteken maar je zult niet hoeven te zoeken want ze hebben je al lang gezien.  4 CUC zou het moeten doen. Maximaal 5.

Comfort ** Prijs *** Snelheid ****

Vaste route taxi

Na de ‘moderne’ (hahaha) taxi komt de vaste route taxi in beeld. Vrijwel alle oude Amerikaanse auto’s die 23 afrijden en geen taxi libre op hun voorruit hebben, gaan naar Havana als vaste route taxi. Om deze aan te houden steek je je arm horizontaal uit en roep je ‘Habana’. Je deelt deze taxi’s met andere passagiers en ze zetten je af op hun eindpunt of als jij aangeeft dat je eruit wilt. Dit was een van mijn favoriete vervoersmiddelen. (Zie taxi-oorlog in Havana). Deze taxi kost 10 MN dus ongeveer 40 CUC cent.

Comfort ** Prijs ** Snelheid ***

Taxi Rutero

Taxi rutero

Alle gele busjes en mini-vans rijden als Taxi Rutero vaste routes met de bestemming op de voorruit aangegeven. Ze hebben airco, goede stoelen en meestal heb je nog een stoel ook. Van Vedado moet je een Taxi Rutero hebben die Prqe Curita aangeeft. Dat is vlak achter het Capitolio.  Mocht je ergens anders heen willen vraag het aan een Cubaan, die wil je met plezier je bestemming uitleggen J. Kost 5 MN per persoon en is tegenwoordig mijn favoriete vorm van vervoer. Snel, goedkoop en efficiënt!

Comfort *** Prijs * Snelheid **

Bus (Gua-Gua)

Vrijwel alle bussen die over 23 in Vedado rijden gaan naar Oud Havana. Voor de zekerheid gewoon even vragen aan de chauffeur. Cubaanse bussen willen wel eens behoorlijk vol zijn. Pas op zakkenrollers want de inhoud van jouw zakken is goud waard 🙂

Cubanen noemen de Bus een GuaGua (spreek uit WaWa

Prijs 1 Peso (of eigenlijk 40 Peso cent, hoe je met één Peso twee ritjes maakt lees je bij Cubaans werk.) 

Comfort * prijs (weet niet hoe ik een kwart ster geef) Snelheid * (slecht één ster voor snelheid want Cubaanse bussen stoppen ook op andere plekken dan hun haltes om mensen in en uit te laten stappen.)

Alle bussen hebben speciale, gele, stoelen voor minder validen en zwangere vrouwen. Het wordt niet op prijs gesteld als je daar gaat zitten al zal niemand wat zeggen tegen een buitenlander.

Als je van het OV gebruik wilt maken (en ik raad je aan dat minimaal een keer te doen) kun je de HavanaTrans app downloaden in de Play Store (niet voor Apple). Keurige kaarten die duidelijk laten zien welke bus of welke taxi rutero je moet hebben om van A naar B te komen in Havana. Zeker een aanrader als je langer in Havana verblijft!

Wat je verder nog moet weten:

Hoe je omgaat met de Jineteros

en

Waarom er geen twee valuta zijn.